Ukończenie 26 roku życia w trakcie miesiąca a podatek – jak rozliczyć?

Gdy pracownik kończy 26 lat w trakcie miesiąca, to data wypłaty wynagrodzenia decyduje o tym, czy przychód podlega jeszcze zwolnieniu z PIT. Jeśli środki zostaną postawione do dyspozycji dokładnie w dniu urodzin – lub wcześniej – podatnik zachowuje prawo do ulgi. W zależności od terminu przelewu ta sama pensja może być całkowicie wolna od podatku albo w pełni opodatkowana. Sprawdź, jak rozliczać takie sytuacje i uniknąć błędów w 2026 roku.

Na czym polega ulga dla młodych w 2026 roku?

Popularne określenie „zerowy PIT dla młodych” wprowadzono do polskiego systemu podatkowego 1 sierpnia 2019 roku. Od tego momentu osoby, które nie ukończyły 26. roku życia, mogą otrzymywać wynagrodzenie bez potrącania zaliczki na podatek dochodowy, o ile ich roczne przychody z wybranych tytułów nie przekroczą 85 528 zł. Wspomniana kwota stanowi limit zwolnienia i jest niezależna od liczby pracodawców – podatnik sam odpowiada za monitorowanie, czy łączny zarobek go nie przekroczył.

Zwolnienie obejmuje przychody z umów, które najczęściej pojawiają się na początku kariery zawodowej. Jego zastosowanie przez płatnika odbywa się automatycznie po złożeniu przez pracownika (lub zleceniobiorcę) odpowiedniego oświadczenia. W praktyce oznacza to, że młodzi zatrudnieni nie płacą podatku dochodowego od wypłat aż do wyczerpania progu kwotowego bądź do dnia 26. urodzin.

Jakie umowy są objęte ulgą?

Preferencja dotyczy przychodów osiąganych na podstawie konkretnie wskazanych w ustawie stosunków prawnych. Są to:

• stosunek pracy,
• stosunek służbowy,
• praca nakładcza,
• spółdzielczy stosunek pracy,
• umowa zlecenia,
• praktyka absolwencka,
• staż uczniowski.

Ustawodawca wyłączył natomiast z katalogu chronionych tytułów umowę o dzieło. Osoba wykonująca pracę na takiej podstawie – nawet jeśli ma 25 lat – nie skorzysta z zerowego PIT. Identyczne ograniczenie dotyczy przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, które są rozliczane na zupełnie innych zasadach.

Co z limitem 85 528 zł?

Kwota 85 528 zł to granica rocznego przychodu zwolnionego z opodatkowania. Jeśli zatrudniony w ciągu roku zarobi więcej, nadwyżka podlega już opodatkowaniu według skali podatkowej – początkowo stawką 12%, a po przekroczeniu drugiego progu (120 000 zł) – 32%. Pracodawca przy wyliczeniu zaliczki od nadwyżki uwzględni koszty uzyskania przychodu oraz ewentualną ulgę podatkową, jeżeli pracownik złożył PIT-2.

Warto pamiętać, że limit ten dotyczy łącznych dochodów ze wszystkich zwolnionych tytułów. Młoda osoba pracująca jednocześnie na dwóch etatach lub łącząca umowę o pracę ze zleceniem musi sama pilnować, by całkowity przychód nie przekroczył progu – płatnicy nie mają obowiązku sumowania wypłat z różnych źródeł.

Moment wypłaty decyduje o zwolnieniu w miesiącu 26. urodzin

Najwięcej wątpliwości budzą sytuacje, gdy pracownik kończy 26 lat w środku okresu rozliczeniowego. Wyjaśnienia resortu finansów i interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nie pozostawiają złudzeń: to data faktycznego postawienia wynagrodzenia do dyspozycji decyduje o tym, czy jeszcze ma zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PDOF. Przepis mówi o przychodach „otrzymanych przez podatnika do ukończenia dwudziestego szóstego roku życia”, a więc włącznie z dniem urodzin.

Prawo do ulgi dla młodych – przy spełnieniu pozostałych warunków – przysługuje podatnikowi włącznie z dniem 26. urodzin. Oznacza to, że wypłata dokonana dokładnie w dniu urodzin także korzysta ze zwolnienia.

Wynagrodzenie za pracę staje się przychodem w momencie, gdy pracodawca wykonuje przelew – czyli w chwili obciążenia swojego rachunku bankowego. Nie ma znaczenia, kiedy środki pojawią się na koncie zatrudnionego. Dla podatku istotny jest dzień „zejścia” pieniędzy z konta płatnika. Taki pogląd wyraźnie formułują interpretacje indywidualne, m.in. ta z 10 lipca 2025 r. (nr 0113-KDIPT2-3.4011.463.2025.2.AK), gdzie pracodawca wypłacił wynagrodzenie 21 maja – tego samego dnia, w którym pracownik kończył 26 lat. Organ uznał, że od tej wypłaty nie trzeba pobierać zaliczki.

Co mówi Ordynacja podatkowa?

Art. 12 § 4 Ordynacji podatkowej wskazuje, że terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu. Jeśli zatem podatnik urodził się 7 listopada, ukończenie 26 lat następuje właśnie 7 listopada. Do tego dnia – i właśnie w tym dniu – obowiązuje zwolnienie podatkowe. Tym samym nie ma tu żadnego przesunięcia na następny dzień roboczy czy stosowania analogii z kodeksem cywilnym.

Płatnik ma więc pełne prawo zastosować zerowy PIT do wypłaty przypadającej w dniu poprzedzającym 26. urodziny oraz w samym dniu urodzin. Po tej dacie każda kolejna wypłata – nawet jeśli dotyczy okresu sprzed przekroczenia wieku – staje się opodatkowana. Przykład: pracownikowi 26 lat kończy się 30 kwietnia 2026 r., a wynagrodzenie jest wypłacane 10 maja. Cała kwota za kwiecień będzie już pomniejszona o zaliczkę na podatek dochodowy, mimo że przez większość miesiąca pracownik miał jeszcze prawo do ulgi.

Przykład z interpretacji KIS

We wniosku z 2025 roku pracodawca opisał przypadek pracownika, który 21 maja kończy 26 lat i tego samego dnia odchodzi z pracy. Firma wysłała przelew z wynagrodzeniem rano, a pieniądze zaksięgowały się na koncie zatrudnionego również 21 maja. Dyrektor KIS uznał, że taki przychód jest w całości zwolniony z PIT. Decyduje moment obciążenia rachunku płatnika, a nie późniejsze wejście środków na konto odbiorcy.

W przypadku wypłaty na rachunek bankowy o momencie uzyskania przychodu przesądza data obciążenia konta pracodawcy – a nie dzień uznania wpływu na rachunku pracownika.

Jak zmienia się wynagrodzenie po 26. urodzinach?

Utrata ulgi oznacza wzrost obciążeń, co przekłada się bezpośrednio na kwotę „na rękę”. W zależności od formy zatrudnienia różnica może być bardzo odczuwalna, szczególnie gdy dołączą obowiązkowe składki ZUS. Poniższe zestawienia pokazują konkretne kwoty na przykładach umowy o pracę i umowy zlecenia.

Umowa o pracę – 6000 zł brutto

Zatrudniony Karol zarabia 6000 zł brutto. Przed 26. rokiem życia z jego pensji potrącane są wyłącznie składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Po urodzinach dochodzi jeszcze zaliczka na podatek dochodowy. Różnicę obrazuje poniższa tabela.

Po przekroczeniu 26. roku życia Karol otrzymuje więc o 291 zł mniej co miesiąc. Po uwzględnieniu kwoty wolnej i pełnego roku podatkowego część tej sumy może wrócić przy rozliczeniu rocznym, jednak w samej wypłacie różnica jest natychmiastowa.

Umowa zlecenia – 3000 zł brutto

W przypadku Anny, zleceniobiorczyni z wynagrodzeniem 3000 zł brutto, skutki są znacznie głębsze. Przed 26. urodzinami, jako studentka, była całkowicie zwolniona z ZUS i podatku – jej brutto równało się netto. Po dniu urodzin traci status studenta i tym samym zostaje objęta składkami na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz podatkiem. Zestawienie uwidacznia skalę zmiany.

Comiesięczny spadek netto Anny przekracza 893 zł. Dlatego tak istotne jest, aby zarówno zleceniobiorca, jak i zleceniodawca znali dokładny moment utraty zwolnienia i odpowiednio się do niego przygotowali.

Obowiązki pracodawcy i najczęstsze nieścisłości

Pracodawcy często błędnie zakładają, że opodatkowaniu podlega wynagrodzenie za okres następujący po 26. urodzinach, a to, co przypada za wcześniejszy okres, pozostaje zwolnione. W rzeczywistości art. 21 ust. 1 pkt 148 w ogóle nie odnosi się do okresu, którego dana wypłata dotyczy – liczy się wyłącznie dzień jej realizacji. Dlatego nie ma możliwości proporcjonalnego podziału zwolnienia w ramach jednego przelewu ani stosowania go względem części wynagrodzenia „za dni przed urodzinami”.

Dodatkowym wątkiem jest zgłoszenie do ZUS w przypadku zleceniobiorców, którzy do 26. roku życia posiadali status studenta. Z chwilą ukończenia 26 lat muszą zostać objęci ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnym – nawet jeśli nadal się uczą. Obowiązek ten spoczywa na zleceniodawcy, który powinien złożyć formularz ZUS ZUA z datą równą dniu urodzin.

Jeżeli zleceniobiorca kończy 26 lat 1 września 2026 r., a zatrudniający wypłaca mu należność 31 sierpnia, to wypłata ta jest jeszcze zwolniona z PIT i nie podlega składkom ZUS (przy zachowaniu statusu studenta). Przelew wykonany 2 września podlega już pełnym obciążeniom.

Czy zawsze trzeba pobierać zaliczkę po urodzinach?

Tak, po dniu 26. urodzin każda wypłata z umowy o pracę lub zlecenia wymaga obliczenia zaliczki na podatek dochodowy. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy w danym miesiącu podatnik otrzymuje także wynagrodzenie przed urodzinami – wówczas tylko ta późniejsza część jest opodatkowana. Płatnik nie dzieli jednak jednej wypłaty – po prostu dwa odrębne przelewy traktuje odrębnie. Dlatego jeśli firma wypłaca pensję ostatniego dnia miesiąca, a 26. urodziny przypadają w środku miesiąca, cała kwota jest już objęta podatkiem, chyba że pracodawca zdecyduje się na wypłatę wcześniejszą.

Kiedy złożyć PIT-2?

Osoby, które wcześniej nie składały oświadczenia PIT-2, po utracie zerowego PIT mogą to zrobić, by zmniejszyć miesięczne zaliczki na podatek o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (300 zł). Możliwe jest również rozbicie tej kwoty między kilku płatników – wtedy stosuje się odpowiednio 1/24 lub 1/36. Wniosek PIT-2 dotyczy roku 2026 i kolejnych lat, a jego złożenie nie ma wpływu na sam fakt opodatkowania, lecz wyłącznie wysokość comiesięcznych potrąceń.

Rozliczając się rocznie, młody podatnik, który w ciągu roku stracił prawo do ulgi, i tak uwzględni w zeznaniu podatkowym całość swoich dochodów. Dzięki temu możliwy jest zwrot nadpłaconego podatku, jeśli łączny dochód był niższy od kwoty wolnej lub pojawiły się inne odliczenia. Niemniej jednak comiesięczne wynagrodzenie „na rękę” zmaleje od razu, dlatego warto wcześniej oszacować swoją nową sytuację finansową i odpowiednio zaplanować budżet.